Có tin cho rằng Steve Jobs và Mark Zuckerberg đã trở thành bạn bè thân thiết trước khi Jobs qua đời vào năm ngoái. Nhưng họ đã nói gì về hàng tỷ USD trong ngân hàng? Các công ty cùng tồn tại trong nhiều năm mà không cần phải giải quyết với nhau nhiều, nhưng tất cả đã thay đổi khi Apple bắt đầu khơi mào cuộc cách mạng ứng dụng di động với sự ra mắt của App Store trong năm 2008. Apple cần một danh hiệu trên thị trường đại chúng để giới thiệu các ứng dụng của mình và Facebook lại hoàn toàn phù hợp. Ứng dụng Facebook đã trở thành ứng dụng được download nhiều nhất trên bất kỳ nền tảng nào - và một lần nữa lại đứng đầu bảng xếp hạng tải về của App Store vào năm 2011. Năm ngoái Facebook tuyên bố điện thoại di động hiện nay là phương tiện truy cập ưa thích của khoảng 40% trong số 800 triệu người dùng đã đăng ký. Những người dùng này cũng là người nghiền Facebook và họ truy cập vào dịch vụ nhiều lần trong ngày từ bất cứ nơi nào thông qua các ứng dụng di động - và chấp nhận các sản phẩm và dịch vụ mới của Facebook từ rất sớm. Nhưng khi Jobs và Zuckerberg đang bận rộn trao đổi thì các công ty tương ứng của họ lại đang xảy ra va chạm với nhau. Ở một số điểm, mối quan hệ cộng sinh của các công ty này đã đạt đến đỉnh điểm, và chuyển từ đối tác thành đối thủ cạnh tranh - và làm thế nào mối quan hệ này được tiếp tục trong năm tới hoặc lâu hơn có thể có ý nghĩa rất lớn cho tương lai của Internet di động.

Vậy những gì đã xảy ra? App Store của Apple yêu cầu chia sẻ 30% doanh thu của tất cả các ứng dụng được bán thông qua nền tảng của nó - một mô hình kinh doanh trung thành đã được nhân rộng bởi hầu hết các đối thủ cạnh tranh của nó. Trong khi nhiều nhà xuất bản ứng dụng lại cho rằng tiền này không liên quan đến Facebook, mà phải cung cấp ứng dụng miễn phí và đơn giản nhìn nhận rằng các nền tảng như là một cách tạo ra lưu lượng truy cập và  'đi kèm' với những người dùng của nó. Tuy nhiên, Facebook bây giờ không chỉ là một điểm đến trên web – mà còn cố gắng để trở thành cổng thông tin Internet của riêng của mình bằng cách sử dụng Facebook ID như là một hộ chiếu trực tuyến cho một loạt các sản phẩm và dịch vụ mà nó có thể lưu trữ trên nền tảng phát triển riêng của mình. Trong các lĩnh vực như chơi game xã hội, nuôi dưỡng 1 hệ sinh thái màu mỡ, một trong những nhà phát triển trò chơi nổi bật nhất của nó, Zynga - công ty đứng đằng sau trò FarmVille và Mafia Wars - gần đây đã tăng lên 1 tỷ USD thông qua 1 IPO, có giá trị khoảng 7 tỷ USD. Tất nhiên đôi khi Facebook nghĩ kế hoạch IPO của mình hơi sớm, và ngoài việc thêm vào hàng tỷ của Zuckerberg, điều này sẽ có nghĩa là Facebook sẽ cần phải nghiêm túc về việc kiến tiền thông qua nền tảng của mình. Với nhiều người dùng truy cập các dịch vụ qua di động hơn, Facebook đang tìm kiếm mô hình App Store đang ngày càng hạn chế. Cũng như yêu cầu các đối tác phát triển đa nền tảng, quyết tâm của Apple về việc duy trì quyền kiểm soát các quá trình thanh toán iOS có nghĩa Facebook cũng có nguy cơ bỏ lỡ cái gọi là ' doanh thu trong-ứng dụng thanh toán” được tạo ra bởi các ứng dụng chủ đang có nguồn thu nhập ngày càng hấp dẫn.

Các khoản thanh toán do đó là một khu vực quan trọng trong căng thẳng giữa hai công ty. Sự thành công của App Store một phần là do của Apple là có thể tận dụng hàng triệu các mối quan hệ thanh toán đã có được thông qua dịch vụ âm nhạc iTunes của mình. Apple có thể cho phép các nhà phát triển cung cấp các lựa chọn thay thế thanh toán bên ngoài ứng dụng, nhưng họ không thể được tích hợp vào nền tảng như iTunes. Trong khi đó, Facebook đã tung ra tiền tệ trực tuyến ảo của mình là Facebook Credits – từ một năm trước, cho phép các nhà phát triển cung cấp các ứng dụng mua hàng theo một mô hình phong cách App Store. Zynga được cho là đã tạo ra 500 triệu USD từ Tín dụng trong năm 2010 khi chương trình vẫn còn trong phiên bản beta, đe dọa vị trí thống trị trong thanh toán trực tuyến của PayPal. Nhưng điều đó sẽ đòi hỏi Tín được phải được tung ra qua đặc tính di động của Facebook. Trên trang web của nhà phát triển của mình, Facebook ghi chú: Tín dụng đang hoạt động "trong môi trường di động giống như trên máy tính để bàn", nhưng sau đó lại ghi chú 1 cách rụt rè rằng "Facebook Credits không được hỗ trợ trong các ứng dụng iOS". Những bằng chứng của sự đổ vỡ trong quan hệ giữa Apple và Facebook có thể thấy qua sự ra mắt của iOS5 vào tháng 10 năm ngoái, Apple đã tích hợp các dịch vụ của Twitter vào nền tảng này mà không phải là Facebook. Khoảng thời gian này, Facebook không kịp thời đưa ra một phiên bản ứng dụng iPad – sau 18 tháng sau khi ra máy tính bảng, khiến người ta cho rằng Facebook đang cố gắng tách người sử dụng của mình ra khỏi iOS hoàn toàn.

Trong khi hội nghị những nhà phát triển f8 của Facebook và có đề cập đến chiến lược di động của mình, năm 2012 có thể là năm  Facebook thoát ra khỏi môi trường ứng dụng di động bản địa và nắm lấy trình duyệt dựa trên HTML5? Điều này có nghĩa là Facebook sẽ được tự do để phát triển và kiếm tiền (thông qua Credits) một loạt các ứng dụng không phải gắn với các yêu cầu chia sẻ doanh thu của T & C mà gần đây được yêu cầu để chay trên iOS (và những nền tảng khác như Android). Và Facebook không không cần có phần cứng riêng của mình hay hệ điều hành di động nào, cái họ cần chỉ là chiếc điện thoại có trình duyệt web dùng HTML5 - trong đó dự báo 1 tỷ đơn vị sẽ được xuất xưởng vào năm tới (tăng từ 336 triệu trong năm 2011). Hơn nữa, các ứng dụng HTML5 hiện nay đang dần thành hiện thực. Một trong những đề xuất nổi bật nhất từ tờ Financial Times là quản lý để dịch chuyển 1 triệu người dùng di động từ ứng dụng bản địa của mình lên  phiên bản dựa trên trình duyệt chỉ trong vòng một vài tháng. Facebook đã có một nhóm (tên mã là Project Spartan) đang tìm kiếm HTML5 trong một vài tháng, nhưng đến nay công ty đã thận trong coi HTML5 như là một nhóm các công nghệ chứ không phải là một nền tảng riêng của mình. Có vẻ như Facebook sẽ không từ bỏ các ứng dụng bản địa của mình trong khi vẫn tiếp tục cung cấp cách tốt nhất để tích hợp chặt chẽ với các tính năng cốt lõi của thiết bị. Nhưng nếu / khi Facebook làm cho trình duyệt di động có bước nhảy vọt thì nó sẽ không chỉ đánh dấu một thời điểm trong lịch sử ứng dụng di động mà còn làm quan hệ của Face book và Apple chấm dứt.

Uyên Hà
(mobilebusinessbriefing.com)

Các tin khác

• Apple, Samsung gặp nhau để giải quyết xung đột
• Microsoft thành công bước đầu tại Trung Quốc với Windows Phone
• IBM: dịch vụ công nghệ đám mây đang vận hành tốt
• Apple thống trị thị trường máy tính bảng Ấn Độ
• Thuê bao LTE đạt 1 tỉ vào năm 2017
• Samsung nhận được 9 triệu đơn đặt hàng Galaxy S III
• Các nhà mạng Đức trước nguy cơ trì hoãn triển khai LTE
• Smartphone HTC bị hoãn nhập khẩu vào Mỹ
• Vị trí số 1 của Samsung tạo áp lực cho Apple
• Huawei giành hợp đồng lớn với O2 tại Anh